Vấn đề tình dục trong “Il piacere e la colpa” (Lạc khoái và tội lỗi) – Anna Pattuzzi

Trong những buổi học của lớp B1+, mình cùng các bạn đã dò dẫm rồi mổ xẻ các khía cạnh liên quan đến các vấn đề tình dục như Sống thử, Phá thai, Hôn nhân đồng giới, Ngoại tình, v.v. và đều đi đến một kết luận: Chúng ta cần nghiêm túc nhìn nhận lại việc “Giáo dục giới tính”, việc hiểu và tôn trọng cơ thể, vì dường như đây vẫn còn là đề tài khá nhạy cảm đối với xã hội ta.

Lúc bàn thảo, chúng mình cũng có đề cập (mặc dù chưa thấu đáo) quan điểm cơ cở của một số tôn giáo về các vấn đề đạo đức tình dục nêu trên (ít ra là vài tuyên bố chính thức của họ).

Nói về các vấn đề tình dục ở ta

Nói về các vấn đề tình dục ở ta còn khá dè dặt cho đến vài năm gần đây (khi trào lưu cở và mở tràn lan trên Facebook và Instagram). Gia đình đáng lẽ phải là nơi ta học được những bài học đầu tiên, thì hầu như không mấy ai lại chia sẻ cởi mở. Trong nhà trường, ngoài vài bài học “khoa học” về cơ thể sơ sài và ngại ngùng, chúng ta không biết gì thêm.

Vì thế mà đã là sinh viên, khi nghe nói đến các bạn sẽ cười khúc khích, đỏ mặt, cúi mặt hay ngó đi chỗ khác. Chỉ ít bạn đối mặt, thường là những bạn mạnh dạn, cởi mở và/hoặc có trải nghiệm thực tế.

Thật lạ, người ta bình thản coi việc thực hiện là bản năng, nhưng lại bối rối khi nói về nó. Gần như không có một “Cẩm nang tinh thần nào được chọn mặt gửi vàng” để hướng dẫn các công dân cách cư xử trước các vấn đề đạo đức tình dục. Do đó, chúng ta phó mặc cho cái gọi là “thuần phong mỹ tục”, nói cho hiện đại hơn là đạo đức xã hội.

Vấn đề tình dục ở Ý Il piacere e la colpa Anna Pattuzzi

Đạo đức xã hội trước những vấn đề tình dục

Đạo đức xã hội ở ta lại có ảnh hưởng sâu sắc từ đạo Khổng và Phật giáo. Và kết luận về vấn đề tình dục của nó khá gọn ghẽ [thông qua truyền miệng] rằng cần cấm tiệt những gì luân thường đạo lý không cho phép mà gần như không có sự giải thích nào thêm. Cấm cái gì, cấm mức nào, vì sao cấm? Đó là những câu hỏi chưa có câu trả lời. Đứng trước vấn đề tình dục, người ta gần như phải dựa hoàn toàn vào óc suy xét của chính mình hoặc dựa vào … Internet.

Có lẽ vì thế mà các vấn đề như tự thỏa mãn, sống thử, đồng tính mãi dâm, tuy không mới mẻ gì ở Việt Nam về mặt thực hiện, nhưng đến nay, khi xã hội đã mở hơn rất nhiều, người ta vẫn chỉ bàn luận về chúng với một thái độ khá khép nép.

Liệu ở một xã hội châu Âu phát triển như nước Ý, nơi đặt tòa thánh Công giáo của hơn 1,2 tỷ giáo dân, những vấn đề đạo đức tình dục trên có được bàn thảo rộng rãi và cởi mở hơn không?

Giáo hội và dân Công giáo nói gì?

Đối với Giáo hội Công giáo Roma, nói về các vấn đề tình dục cũng gây bối rối không kém.

Trước hết, họ bối rối là vì bài giảng về đạo đức tình dục của Giáo hội vốn vững chãi như bàn thạch qua hàng thế kỉ (chung thủy, không ly hôn, không phá thai, mục đích của tình dục là để sản sinh, v.v.), bỗng dưng bị xã hội mới chứng minh không còn vững nữa. Trước tình thế đó, Giáo hội không thể mãi giữ yên lặng, nhưng họ lại chưa biết phải nói thế nào.

Ở đây cần phải hiểu thêm rằng, khác với Việt Nam, Giáo hội đóng vai trò thủ lĩnh tinh thần. Họ có những ảnh hưởng trực tiếp lên đời sống văn hóa và xã hội của người dân Ý. Do đó, những phát ngôn của Nhà thờ gây tiếng vang và có sức ảnh hưởng to lớn. Chúng gần như là một chính sách, một chính sách không cần đến vận động để gây ảnh hưởng, vì nó đã có niềm tin dẫn dắt. Uy thế ấy càng khiến họ dè dặt hơn trong phát ngôn.

Đó cũng là lý do đã khiến họ loay hoay mãi cho đến năm 1930 mới có phát ngôn công khai đầu tiên trước một trong những vấn đề tình dục hiện hữu lúc bấy giờ: Sự vô luân (l’immoralità).

Lần lần qua thời gian, trước sức ép từ những thay đổi to lớn về mối quan hệ giữa các giới, về phong tục, nhất là sau sự xuất hiện của thuốc tránh thai (sự tồn tại của viên thuốc này đồng nghĩa với việc khẳng định rằng tình dục không chỉ dùng vào mục đích sinh sản mà còn vào mục đích tìm khoái lạc, điều không được Giáo hội răn dạy) và trước sự bùng nổ của cuộc cách mạng tình dục, Giáo hội đã biến đạo đức tình dục trở thành trục xoay để làm cơ sở cho hoạt động của mình.

Trước những biến đổi ấy liệu dân Công giáo Ý có thờ ơ? Tất nhiên là không, ngược lại họ đã ra sức thảo các bài diễn văn để tranh luận với nhau (nhất là từ 1965 trở đi). Họ đã nói những gì? Chỉ có trời mới biết! Bởi một khối lượng khổng lồ các tranh luận đã chìm vào quên lãng cùng với sự thất bại trong việc cải cách đạo đức tình dục.

Đứng trước lịch sử cuộc tranh luận kéo dài hơn 50 năm đó, Anna đã phục lại chân dung các diễn ngôn nhằm làm rõ về câu chuyện về lạc khoái và tội lỗi của dân Công giáo Ý trong giai đoạn 1930-1980.

Tại sao lại là 1930-1980?

Đây là một giai đoạn ghi nhận rất nhiều biến động lịch sử, sự đổi mới về chính sách xã hội, du nhập văn hóa, phát minh khoa học, những phát ngôn của Giáo hội và các phong trào gây ảnh hưởng tới đời sống nhân dân Ý và khiến nước Ý trở nên một nước Ý của ngày hôm nay: loay hoay và mâu thuẫn giữa sự phóng túng của xã hội hiện đại và sự nghiêm cẩn của nhà thờ.

Những nội dung chính:

  • Tình dục hé lộ từ những lời thú tội: trinh tiết, thủ tiết, giáo dục giới tính
  • Mãi dâm, khiêu dâm
  • Trong và ngoài thành Vatican người ta nói gì về tình dục
  • Giai đoạn bùng nổ
  • Coitus Interruptus và tự thỏa mãn, quan hệ trước hôn nhân, ngoại tình
  • Đồng tính và các vấn đề tình dục nữ.

Cầm cuốn sách trên tay đã được hơn một tuần, nhưng hôm nay mình mới có thể ngồi lại để viết đôi dòng giới thiệu. Đoạn mình nhớ những ngày ngồi làm việc cùng nhau. Bọn mình hay đùa khi nói về luận án của Anna như là “roba sessuale” “ba cái tình dục”. Lúc ấy, mình chỉ hình dung đó là một đề tài táo bạo mà không hiểu tầm quan trọng của nó.

Tỉ mỉ và công phu, bình tĩnh và kiên nhẫn, Anna Pattuzzi đã dành nhiều năm để nghiên cứu và mới đây đã cho ra đời tác phẩm này, mời bạn nào quan tâm tới đời sống xã hội và văn hóa Ý tìm đọc. Bản tiếng Ý không dễ đọc, nhưng cố gắng sẽ được. Có bạn nào muốn đọc bằng tiếng Việt không?

@ Anna: Sappi che lo devo studiare ancora. Se sbaglio qualcosa mi perdoni?

COMMENTS

Leave a Reply